Teknoloji geliştikçe, yeni iş modelleri doğuyor ve “gig” ekonomisi büyüyor. Tüm bu değişim, dönüşüm yeni sigorta yaklaşımlarını da beraberinde getiriyor.
Teknoloji, çalışma hayatını tarihte eşi görülmemiş bir hızla dönüştürüyor. Yapay zeka destekli üretim süreçleri, uzaktan çalışma kültürü, dijital serbest mesleklerin yükselişi ve “görev, kısa iş, geçici iş” anlamına gelen gig ekonomisi bu dönüşümün birer izdüşümü… Tüm bu değişim, dönüşüm ve beraberindeki izdüşümü yalnızca meslekleri değil, risk kavramını da yeniden tanımlıyor. Dolayısıyla geleceğin iş modellerinin, geleceğin sigorta çözümlerini de beraberinde getirmesi elbette kaçınılmaz.
Şu sıralarda eğitinden iş dünyasına birçok alanda gündemde olan yapay zeka sistemleri ile çalışma dönemi, yeni bir risk haritası çiziyor. Yapay zeka bir yandan işletmeler için verimliliği artırırken farklı risk kalemlerini de gündeme getiriyor. Algoritma hataları, yanlış karar verme süreçleri veya otomatik sistemlerin arızaları, iş sürekliliği için yeni birer tehdit alanı oluşturuyor.
Örneğin model çarpıklığı (bias) kaynaklı operasyonel zararlar, müşteri memnuniyetsizliği veya hukuki süreçler, şirketleri yeni tür tazminat riskleriyle karşı karşıya bırakıyor. Yapay zeka bağımlılığı, kritik sektörlerde sistem çökmeleri yaşandığında çok daha büyük operasyonel kayıplara yol açabiliyor. Geleceğin sigorta ürünleri de yazılım arızalarından veri kayıplarına, otomasyon nedeniyle oluşan iş kesintilerine kadar geniş bir kapsama sahip olmak zorunda.
Uzaktan çalışmada yeni güvenlik parametreleri
Artık net bir biçimde görülüyor ki pandemiyle başlayan uzaktan çalışma dalgası, hibrit modellerle kalıcı hale geldi. Bu durum çalışanların ev ortamlarına taşınan şu iş risklerini gündeme getiriyor:
- Ev-ofis ergonomisi, uzun süreli fiziksel rahatsızlık risklerini artırıyor.
- Evdeki internet altyapısı ve cihaz güvenliği hem işveren hem çalışan açısından siber saldırılara daha açık bir yüzey yaratıyor.
- Kişisel verinin iş amaçlı cihazlarda kullanımı, KVKK ve GDPR gibi düzenlemeler açısından yeni sorumluluklar doğuruyor.
Bu noktada dijital serbest mesleklerin sigorta ihtiyacının artışına bir pencere açmakta fayda var. Bu nedenle işveren sorumluluk sigortalarının gelecekte “konumdan bağımsız risk yönetimi” yaklaşımı ile yeniden şekillenmesi bekleniyor. “Freelance” ekonomisi, grafik tasarımcıdan yazılım geliştiriciye, danışmandan içerik üreticisine kadar geniş bir yelpazede hayli hızlı bir biçimde büyüyor. Ancak bu modelde çalışanlar geleneksel kurumsal korumaların dışında kalıyor.
Yeni riskler neler diye bakıldığında akla ilk gelenler şöyle:
- Gelir istikrarsızlığı ve işin aniden durması.
- Fikri mülkiyet anlaşmazlıkları nedeniyle doğan hukuki süreçler.
- Müşteri verisiyle çalışırken yaşanan güvenlik açıkları.
- Proje teslim gecikmeleri veya hatalı teslimatlar sonucunda doğabilecek mali kayıplar.
Geleceğin sigortacılığı bu noktada serbest çalışanlar için mikro primli, proje bazlı veya abonelik modeliyle çalışan yeni ürünler geliştirmesini mecbur kılıyor.
Gig ekonomisi ve platform tabanlı riskler
Yemek teslimatından dijital pazarlamaya, kısa süreli hizmetlerden ulaşıma kadar birçok iş modeli artık platformlar üzerinden yürüyor. Bu sisteme bakıldığında hem çalışan hem de platform açısından çift yönlü risk net biçimde görülüyor. Örneğin kurye ve sürücüler için çalışan olmayan çalışan statüsü, hukuki belirsizlikleri artırıyor. Platformlar açısından hizmetin kesintisiz sunulması, sistemsel aksaklıklar nedeniyle daha hassas bir hale geliyor. Kullanıcı verilerinin platformlar arasında hareketi, çok katmanlı siber güvenliği zorunlu kılıyor. Sigorta şirketlerinin platform ekonomisine özel, anlık aktivasyonlu “kullandığın kadar öde” çözümleri geliştirmesi kaçınılmaz görünüyor.
Gig ekonomisinin yükselişiyle birlikte sigorta sektörü de geleneksel, yıllık ve sabit teminatlı poliçelerden uzaklaşıp esnek, anlık ve kişiye özel çözümlere yöneliyor. Artık çalışanların gelir kaynakları değişken, risk profilleri sürekli hareket halinde; bu nedenle poliçelerin de kullanım süresine, yapılan işe, hatta o günkü risk seviyesine göre uyarlanabilir olması gerekiyor. Veri analitiği, yapay zeka ve platform entegrasyonları sayesinde sigortacılar; kurye, serbest çalışan veya proje bazlı uzmanların dakika bazlı sağlık ve kaza teminatı, işe özel sorumluluk sigortası ya da gelir kaybı koruması gibi yüksek oranda kişiselleştirilmiş ürünler sunabiliyor. Bu dönüşüme hızla adapte olabilen şirketler, hem gig ekonomisinin büyüyen pazarına erişiyor hem de müşteriye ihtiyaç anında çözüme dönüşen, esnek ve dijital bir sigorta deneyimi sağlayarak rekabette belirgin avantaj elde ediyor.
Sözün özü sigortacılıkta yeni bir dönemin başındayız. Geleceğin meslekleri, klasik risk algısını tamamen değiştiriyor. Yapay zeka, dijitalleşme, bağımsız çalışma kültürü ve platform ekonomisi hem bireyler hem işletmeler için duyulmamış riskler, aynı zamanda yepyeni fırsatlar yaratıyor. Bu dönüşüme ayak uydurabilen sigorta sektörleri; daha esnek, veri odaklı, kişiselleştirilmiş, iş modeline göre şekillenen ürünlerle rekabette öne geçecek. Geleceğin meslekleri geleceğin risklerini getirirken sigortacılığın görevi geleceğin güvencesini tasarlamak olacak.
