Kasım kampanyalarında siparişler çoğalırken teslimat bildirimleri de peş peşe geliyor. Peki, telefonunuza düşen mesaj gerçekten beklediğiniz pakete mi ait?
Gelenekselleşen kasım kampanyalarıyla birlikte alışveriş yoğunluğu da başladı. Bir yandan işlerinizi yetiştirmeye çalışıyor, bir yandan indirimden aldığınız ürünlerin yolunu gözlüyorsunuz. Telefonunuzun ekranında bir mesaj beliriyor: “Adresinizdeki eksiklik nedeniyle paketiniz teslim edilemedi.” Altında da sorunu çözmeniz için bir bağlantı var. Zaten kargo beklediğinizden, mesaj size hayli tanıdık ve sorgulamaya gerek bile görmeden “tık”lanabilir geliyor. Bir an önce adresi düzeltip günlük koşuşturmaya dönmek istiyorsunuz.
Üstelik farklı günlerde verilen siparişler, ayrı paketlere bölünen ürünler ve değişen teslimat tarihleri, hangi mesajın hangi alışverişe ait olduğunu takip etmeyi de hayli zorlaştırabilir. İşte dolandırıcıların kullandığı teslimat senaryoları da tam bu belirsizlikten yararlanır. Ticaret Bakanlığı, posta teslimatı bildirimi ve hak kaybı uyarısı gibi ifadelerle kişisel ve finansal bilgileri ele geçirmeyi amaçlayan kimlik avı girişimlerine karşı tüketicileri uyarıyor.
Beklediğiniz paket beklemediğiniz mesaj
Diyelim ki geçen hafta bir mont, birkaç kitap ve ev için küçük bir eşya sipariş ettiniz. Sabah gelen “Kargonuz dağıtıma çıkarıldı” mesajının bunlardan birine ait olduğunu düşünmeniz doğal. Ancak gerçekten sipariş vermiş olmanız, gelen her teslimat mesajını güvenilir hale getirmiyor. Kontrol şart ve burada ilk kontrolü mesajın içinden çıkıp yapmak gerekiyor. Alışveriş yaptığınız uygulamayı açarak sipariş durumuna bakabilirsiniz. Zira asıl güvenilir kaynak burası. Hangi taşıyıcıyla gönderildiğini ve takip numarasını buradan öğrenip kargo şirketinin resmi uygulamasından ya da adresini kendiniz yazarak ulaştığınız internet sitesinden sorgulayabilirsiniz.
Mesajdaki bağlantı yerine, daha önce kullandığınız ve doğruladığınız kanaldan ilerlemek küçük olsa da son derece etkili bir davranış olur. Böylece bildirimin sizi götürmek istediği sayfaya güvenmek zorunda kalmadan paketin durumunu öğrenebilirsiniz.
“Adresinizi güncelleyin” denildiğinde durup düşünün
Evde olduğunuz halde “Alıcıya ulaşılamadı” mesajı almak hem çok sık yaşanan hem de can sıkıcı olabilen bir durum. Ardından bir de “Teslimatın yeniden planlanması için adresinizi güncelleyin” ifadesini görünce bu bağlantıya yönelmek de kolaylaşır. Böyle bir senaryoda karşınıza çıkan sayfa, kargo şirketinin internet sitesine bir hayli benzeyebilir. Logo, kurumsal renkler ve takip ekranı görünümü güven duygusu yaratabilir. Oysa tanınmış kurumların isim ve görsellerinin taklit edilmesi, resmi uyarılarda da yer verilen dolandırıcılık yöntemleri arasında bulunuyor.
Adresinizle ilgili gerçekten bir sorun olup olmadığını sipariş kaydından kontrol edin. Gerekirse şirketin resmi sitesindeki müşteri hizmetleri numarasını kullanın. Şüpheli mesajın içinde verilen telefon numarasını aramak da sizi aynı dolandırıcılık zincirinde tutabilir.
Ayrıca bir adres düzeltme işlemi sırasında kart numaranız, kart güvenlik kodunuz veya bankacılık şifreniz isteniyorsa da devam etmemek güvenli olur. Talep edilen bilginin, yapmak istediğiniz işlemle ilişkisini sorgulamak esas olmalı.
İlaveten “Paketinizin yeniden dağıtıma çıkarılması için küçük bir ücret ödemeniz gerekiyor” ya da “Son iki saat”, “Bugün işlem yapmazsanız iade edilecek”, “Teslimat hakkınız iptal olacak” gibi sizi acele bir eyleme yönelten mesajlara da dikkatle yaklaşın.
Bağlantıya tıkladıysanız bunları yapın
Şüpheli bir bağlantıyı açtığınızı fark ettiğinizde, öncelikle hangi aşamaya kadar ilerlediğinizi değerlendirin. Sayfayı açmak, kart bilgisi girmek ve uygulama yüklemek farklı müdahaleler gerektirir.
Şayet herhangi bir bilgi girmediyseniz sayfayı kapatın, indirme ve izin taleplerini reddedin. Bağlantıya tıklamış olmanız tek başına bilgilerinizin ele geçirildiği anlamına gelmez. Ancak sayfayla etkileşimi bir an önce sonlandırın. Kart bilgisi veya bankadan gelen tek kullanımlık doğrulama kodunu girdiyseniz bankanıza ulaşın. Kartın kullanıma kapatılması ve şüpheli işlemlerin incelenmesi için durumu anlatın. Bir hesap parolası paylaştıysanız, güvenilir bir cihazdan ilgili hesabın resmi uygulamasına ya da sitesine girerek parolanızı değiştirin. Aynı parolayı kullandığınız diğer hesapları da kontrol etmeniz gerekir. Bakanlık, dolandırıcılığa maruz kalan kişilere bankalarıyla iletişime geçmelerini, ilgili hesap şifrelerini değiştirmelerini ve emniyet birimleri veya adli mercilere başvurmalarını tavsiye ediyor.
Uygulama yüklediyseniz veya cihazınıza erişim izni verdiyseniz o cihazdan bankacılık işlemi yapmayı da bırakmak doğru olur. Bankanızla başka bir cihaz üzerinden iletişim kurun ve cihazın güvenliği için teknik destek alın. Mesajı, bağlantıyı, ekran görüntülerini ve varsa işlem kayıtlarını da başvuru için saklayın.
Yoğun kampanya dönemlerinde siparişleri tek bir yerde takip etmek, hangi paketi beklediğinizi hatırlamayı kolaylaştırabilir. Sipariş tarihi, satıcı, taşıyıcı ve takip numarasını içeren kısa bir liste bile belirsizliği azaltır.
Telefonunuza yeni bir teslimat bildirimi geldiğinde ise kendinize küçük bir ara verin ve şunu sorun: “Bu bilgiyi mesajın dışındaki hangi kanaldan doğrulayabilirim?” Üstelik heyecanla beklediğiniz o pakete ulaşmanın yolu, bildirimin içindeki bağlantıdan geçmek zorunda da değil. Alışveriş uygulamasını kendiniz açıp birkaç kontrol yapmak, kasım telaşında edinebileceğiniz en yararlı dijital güvenlik alışkanlıklarından biri olabilir.
